[Tiết Lộ] Tác dụng của cây sả và tinh dầu sả ít người biết

Cây sả là một trong những loại gia vị có sẵn ở vườn nhà, nhưng rất nhiều người chưa biết cây sả còn là vị thuốc nam có nhiều công dụng tuyệt vời đối  với sức khỏe con người. Sử dụng cây sả và tinh dầu sả giúp giải cảm, giảm ho, giảm đau… vô cùng hiệu quả. Cùng tham khảo chi tiết về công dụng của cây sả cũng như các bài thuốc trị bệnh từ cây sả trong đông y nhé.

Cây sả là cây gì?

Còn có tên gọi khác là sả chanh, hương mao, có sả,… Tên khoa học là Cymbopogon citratus (DC) stapf, thuộc họ Lúa (Poaceae). Còn một loại nữa là sả Java tên gọi khác là sả đỏ, sả xòe, tên khoa học là Cymbopogon winterianus.

Sả chanh là dạng cây bụi sống lâu năm, thân cao 1-1,5m, thân rễ trắng xanh hoặc hơi tía. Phiến lá dài khoảng 1m, hẹp, các bẹ lá cuốn chặt vào nhau, mép lá sờ vào hơi nhám, khi vò có mùi thơm dễ chịu. Bẹ lá không có lông, có sọc dọc. Hoa mọc thành cụm gồm nhiều hoa nhỏ không có cuống.

Sả Java cũng mọc dạng bụi, cao 2m nhưng thân gốc có màu hồng hoặc đỏ tím. Rễ cây phát triển khỏe, ăn sâu vào lòng đất 20-25cm. Lá thuôn dài có mép lá nhám, màu xanh, khi trưởng thành rũ xuống 2/3 phiến lá, các bẹ lá quấn chặt lấy nhau bao bọc lấy cây. Hoa mọc thành chùm thẳng đứng.

Phân bố và thu hái sả

Sả chanh có nguồn gốc từ Ấn Độ và được trồng nhiều ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và một số tỉnh miền Bắc nước ta. Sả Java có từ đảo Java ở Indonexia, ngày nay trồng nhiều ở Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Madagascar,…

Hái lá tươi để làm nguyên liệu chính cất tinh dầu.  Thân sả thu hái quanh năm, dùng tươi.

Thành phần hóa học của cây sả

Sả được trồng chủ yếu để lấy tinh dầu có thành phần là geraniol, citronella và citronellol và citra chiếm 65-85%.

Trong đông y, sả có vị cay, mùi thơm, tính ấm, có tác dụng làm ấm bụng, kích thích tiêu hóa, thông khí, sát trùng và tiêu đờm.

Cây sả có tác dụng gì

Cây sả có tác dụng gì

1. Trị ho

Lấy rễ sả 250g, tô tử 250g, sinh khương 250g và  trần bì 250g. Tất cả đem giã nát, rồi ngâm với rượu 40 độ để được 200ml. Lấy bách bộ bỏ lõi, thái nhỏ, sao khô đủ 500g,  mạch môn bỏ lõi 300g, tang bạch bì 200g sao mật. Tất cả đun với nước để được 300ml cao lỏng. Trộn đều cao lỏng và rượu với nhau, mỗi lần uống 10ml, ngày 2-3 lần.

2. Giảm cân

Sả đập dập, chanh tươi thái lát, cho vào nồi đun sôi. Sau đó lọc lấy nước, để nguội bớt rồi pha vào một chút mật ong. Bạn nên uống vào buổi sáng sớm. Sả có tác dụng đốt cháy mỡ thừa và thúc đẩy quá trình trao đổi chất nên sẽ hỗ trợ giảm cân hiệu quả.

3. Giải cảm

Cho lá sả, lá kinh giới, lá tía tô, trắc bách diệp, bạc hà, ngải cứu. Ngoài ra có thêm lá tre đun sôi nước rồi trùm chăn kín để xông. Hoặc có thể dùng lá sả, lá tre, lá bưởi, lá ổi, lá tía tô nấu nước, lấy riêng một cốc, nước còn lại dùng để xông, xông xong thì uống cốc nước rồi đắp chăn nằm nghỉ.

4. Giải rượu

Dùng một vài củ sả rửa sạch, giã nát cùng với ít nước lọc, gạn lấy 1 cốc nhỏ. Sau khi xong thì cho người đang say uống. Người đó sẽ nhanh chóng tỉnh và giảm đau đầu hiệu quả.

5. Chữa ho do cảm cúm, cảm lạnh

Lấy 40g củ sả, 30g củ gừng, rửa sạch, giã nát nấu với 650ml nước trong 10 phút. Sau đó lọc lấy nước rồi thêm đường vào nấu thành cao. Khi sử dụng, mỗi lần lấy 1 thìa ngậm và nuốt dần.

6. Trị cảm sốt, không ra mồ hôi do phong hàn

Cho lá chanh, lá sả, lá bưởi, húng chanh, hương nhu, ngải cứu, bạc hà, kinh giới, mỗi loại 4-6g. Sau đó đun nước sôi, rồi xông cho ra mồ hôi.

Cây sả trị bệnh gì

7. Giải nhiệt, lợi tiểu, tiêu thực

 Lấy 30g lá sả tươi rửa sạch, nấu với 1 lít nước trong 5 phút, để nguội và uống.

8. Chữa nhức đầu

Cho lá sả, tía tô, kinh giới, ngải cứu và củ tỏi đập dập rồi nấu nước xông.

9. Khử hôi miệng

Lấy củ sả non rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô, tán bột. Mỗi lần dùng 10g ngâm với nước nóng rồi lấy nước để súc miệng.

10. Làm đẹp da

Cho sả đập dập, vài lát chanh, lá tía tô hoặc kinh giới cùng một chút muối vào đun sôi rồi cho ra bát, đưa mặt về hướng hơi bay ra để xông, sau đó rửa lại mặt bằng nước lạnh.

11. Chữa rối loạn tiêu hóa

Cho 30-50g sả tươi đun sôi lấy nước, pha thêm đường, uống khi còn nóng, ngày 2-3 lần.

12. Trị chứng đầy bụng

Lấy 10g mỗi thứ gồm lá sả, vỏ bưởi, mộc thông, trạch tả, cỏ bấc, hồi hương cùng 5g quế, 2g bồ hóng, 2g diêm tiêu, 0,05g xạ hương, đem sắc cách thủy với 200ml nước trong 15-20 phút, chia uống 2 lần sau bữa ăn trong ngày. Liệu trình 2 ngày.

13. Chữa phù nề chân, đái rắt

 Dùng lá sả 100g, rễ cỏ xước 50g, bông mã đề 50g, rễ cỏ tranh 50g, rửa sạch, thái nhỏ và phơi khô. Cho vào ấm đun sôi với 400ml nước cho đến khi còn 100ml, uống 2 lần trong ngày. Liệu trình 3-4 ngày.

14. Trị gàu

Lấy 30g mỗi vị gồm lá sả, lá bưởi, lá hương nhu rửa sạch, đun nước, để nguội rồi dùng nước gội đầu, gội 1 tuần 2 lần, vừa sạch gàu vừa làm mềm và thơm tóc.

15. Chữa tiêu chảy do lạnh bụng

Bài thuốc 1: Dùng 10g rễ sả, 8g củ gấu, 8g vỏ rụt, 6g trần bì, 6g hậu phác, tất cả đem sắc với 3 bát nước cho đến khi còn 1 bát, uống vào buổi sáng khi thuốc còn ấm, dùng liền trong 2 ngày.

Bài thuốc 2: Cho 10g rễ sả, 8g búp ổi, 8g củ riềng già, thái nhỏ, sao sơ qua rồi cho vào đun sôi với 200ml nước, cho đến khi còn 50ml, uống sau khi ăn.

16. Giảm đau

 Lấy một lượng tinh dầu xả trộn với gấp đôi dầu dừa rồi massage lên vùng đau như đau khớp, đau cơ,… sẽ nhanh chóng giảm đau.

17. Giảm huyết áp

Khi huyết áp tăng có thể uống một cốc nước sả hoặc một cốc nước trái cây thêm sả sẽ nhanh chóng hạ huyết áp.

18. Ngăn ngừa ung thư

 Bổ sung sả vào các món ăn hàng ngày hoặc giã nát lấy nước uống.

Lưu ý khi dùng sả và tinh dầu sả

  • Sả có tính ấm nên chỉ dùng để trị các chứng bệnh do hư hàn.
  • Tính ấm và tác dụng làm ra mồ hôi của sả sẽ lam hao khí và tâm dịch nên các trường hợp cơ thể hư nhược và các chứng bệnh do nhiệt gây ra không nên dùng sả.
  • Không nên sử dụng tinh dầu nguyên chất trực tiếp.

Cách làm tinh dầu sả

Tinh dầu sả, tinh dầu sả chanh là một trong những loại tinh dầu có tác dụng giúp đề phòng cảm cúm cho mùa đông vô cùng hiệu quả, ngoài ra sử dụng tinh dầu sả giúp giảm đau, xua đuổi muỗi. Cùng tham khảo các làm tinh dầu sả vô cùng đơn giản dưới đây nhé.

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • Chọn sả già, được trồng trên 10 tháng trở lên.
  • 2 lọ thủy tinh có nắp đậy.
  • Rượu Vodka hoặc rượu đế loại tốt.
  • 1 miếng gạc hoặc vải thưa.
  • Nước sạch.
  • Máy xay sinh tố, dao, chày .

Các bước thực hiện:

Bước 1: Làm sạch, sơ chế nguyên liệu: sả bạn cần loại bỏ phần rễ, lá, bẹ lá đã giập, giữ lại thân và gốc khoảng 4 – 5cm; 2 lọ thủy tinh bạn cần rửa sạch và lau khô.

Bước 2: Dùng dao hoặc chày đập thân sả để sả tiết ra tinh dầu. Bạn không nên đập quá mạnh, tinh dầu sẽ bị chảy và thoát ra ngoài.

Bước 3: Xếp các khúc sả đã được đập giập vào lọ thủy tinh, xếp ngang nửa bình là đủ.

Bước 4: Pha rượu đế hoặc rượu Vodka với nước sạch theo tỉ lệ 1:1 (có thể thay hỗn hợp rượu và nước bằng giấm ăn). Đổ dung dịch vào lọ sả đã chuẩn bị sao cho ngập. Sau đó đậy kín nắp lại, đặt ở nơi khô ráo, thông thoáng, tránh ánh nắng mặt trời.

Bước 5: 3 ngày sau, đổ hỗn hợp nước, rượu và sả ra riêng. Dùng máy xay sinh tố xay nhuyễn phần thân sả, sau đó lại cho vào bình như ban đầu, đậy kín nắp lại và để thêm 3 tuần nữa.

Bước 6: Sau 3 tuần, dùng miếng gạc hoặc vải sạch lọc bỏ bã sả. Phần bã được tách riêng, tinh dầu sẽ được lắng lại và bạn đã hoàn thành việc chưng cất tinh dầu sả nguyên chất.

Lưu ý: cần bảo quản tinh dầu trong lọ tối thủy tinh tối màu và dùng dần.

Cách trồng cây sả

Cách trồng cây sả nghe có vẻ đơn giản, nhưng rất nhiều người đã thất bại khi trồng sả. Dưới đây là hướng dẫn cách trồng cây sả nhanh ra rễ nhất.

Bước 1: Cắt bỏ phần ngọn của nhánh sả sao cho toàn bộ nhánh sả dài khoảng 15cm. Ngâm sả vào nước rồi để ở nơi thoáng mát có ánh sáng mặt trời.

Bước 2: Sau khoảng 2 ngày, bạn sẽ thấy sả bắt đầu ra rễ và sau khoảng 1 tuần thì lá sẽ bắt đầu đâm ra.

Bước 3: Các bạn chú ý cách vài ngày thì thay nước một lần nhé! Cứ làm vậy thì sau khoảng 2 tuần, nhánh sả của bạn sẽ ra đủ rễ và lá để có thể trồng thành cây.

Bước 4: Trồng cây sả vào đất. Trong khoảng 2 – 3 ngày đầu, các bạn chú ý tưới đẫm đất để cây nhanh thích nghi được với môi trường mới. Đến tuần thứ 3 là cây sẽ bắt đầu phát triển bình thường rồi!

Những công dụng của cây sả mang đến cho sức khỏe con người thật tuyệt vời. Trong thời điểm giao mùa từ trẻ nhỏ cho đến người lớn đều rất dễ bị ho, cảm cúm, vì vậy các bậc phụ huynh hãy tự tay làm cho gia đình một lọ tinh dầu sả để phòng tránh cảm cúm và trồng sả trong vườn nhà để xua đuổi muỗi, rắn nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *